• Volledige Leeslijst

    Boekenlijst
  • Recente Berichten

  • Archief

  • Categorieën

  • Advertenties

Sarah Sluimer – Keizer

November 2018

Boek
Leo is de beroemdste regisseur van Nederland, misschien wel van Europa. Hij heeft niet alleen zijn ensemble tot in de puntjes naar zijn wensen gekneed, maar ook zijn leven. Hij leeft voor en in zijn kunst, zo ver mogelijk van het dagelijkse gewoel, het verderf. Dan ontmoet hij in New York de schilder Victor, die hem een voorstel doet waardoor hij zijn droom kan realiseren: totale afstand, letterlijk en figuurlijk verheven boven de andere mensen. Door het voorstel aan te nemen, tekent hij voor zijn ondergang. [samenvatting van bol.com]

Bespreking
Dit boek is een interessante roman, zeker niet perfect maar wel goed geschreven en met meerdere lagen.

De auteur trekt een parallel tussen Keizer Caligula en de hoofdpersoon, en de rode draad van de roman is dan ook hoe de “keizer” ten val komt. Met zowel metaforen (van een witte kamer naar een brandend huis) als door middel van het taalgebruik (steeds chatischer wordende zinnen) komt deze thematiek naar voren en dat vonden wij goed gedaan. Ook speelt de auteur met fictie versus werkelijkheid en is het op sommige punten niet duidelijk of de gebeurtenissen louter illusie zijn. De andere centrale thematiek is die van toneelspel, en dat komt dan weer terug op twee niveaus. Allereerst is er het overduidlijke toneelspel dat opgevoerd wordt door Leo’s toneelgroep. Maar daarbovenop is er ook een meta-toneelspel, namelijk die van hoe de eprsonages zich tot elkaar verhouden en hoe Leo verwacht dat iedereen zijn “rol” inneemt zoals hij dat van ze verwacht. Met name in de relatie tussen Leo en zijn partner komt dat sterk naar voren, en ook daar krijgt chaos en tegenslag de overhand naarmate het boek vordert. De vraag die de auteur daarmee oproept is wat werkelijk leven is – het veilige leven dat Leo in eerste instantie heeft, of de choas en onvoorspelbaarheid van daarna.

Zoals gezegd heeft de roman ook mindere kanten. Sommige stukken hadden beduidend korter gekund, en helaas is het einde erg zoetsappig en daarmee teleurstellend. Toch vinden wij Keizer over het geheel genomen een knap debuut!

Advertenties

Willy Vlautin – Laat me niet Vallen

September 2018

Boek
Horace Hopper is een gevoelige jongen die op de Little Reese Ranch woont, kilometers van de bewoonde ­wereld. Als tiener werd hij in huis genomen door Mr en Mrs Reese, die nu in de zeventig zijn. De gezondheid van Mr Reese gaat steeds verder achteruit en zijn wens is dat Horace de ranch overneemt. Maar Horace verlangt ernaar professioneel bokser te worden en weet dat hij de ranch moet verlaten om zijn droom waar te maken. [samenvatting via bol.com]

Bespreking
Dit boek werd lovend besproken in de media en had onze interesse dusdanig gewekt dat we het uitkozen voor deze maand. Een van onze eerste indrukken was verbazing over het verhaal en de personages; die zijn namelijk gebaseerd op het heden, maar lijken wel afkomstig uit een ver verleden. Zoals wel vaker hielp het ons het boek beter te begrijpen door op zoek te gaan naar achtergrondinformatie. De auteur, Willy Vlautin, komt zelf uit Reno (Nevada) en is naast schrijver ook muzikant. Er is dus niet geheel toevallig ook een nummer uitgebracht met dezelfde titel als deze roman, zie hier. De rode draad in Vlautins oeuvre, als we recensenten mogen geloven, is het beschrijven van de gewone Amerikaan en de dagelijkse gebeurtenissen die daarbij komen kijken. Nu is Horace in onze ogen niet bepaald ‘gewoon’: hij wil bokser worden, een verre van alledaags beroep. We vroegen ons daarbij af of de auteur dit beroep ook metaforisch gekozen heeft, namelijk in de zin dat Horace heel wat klappen te verduren krijgt tijdens zijn leven. Het is Mr Reese die Horace bijstaat, ook als Horace dat eigenlijk niet wilt. We vonden dat de relatie tussen deze personages af en toe wat zoetsappig of belerend werd neergezet, met Mr Reese die goede raad geeft en eigenlijk nooit boos wordt.

Het sterkste element van dit boek vonden wij de triestheid en eenzaamheid die van elke pagina sijpelt. Horace doet zijn best maar alles zit hem tegen, en hij lijkt met niemand echt contact te maken. Als dat de situatie van de gewone Amerikaan is, is het de auteur gelukt om dit op overtuigend (en deprimerende) wijze neer te zetten.

Jennifer Egan – Manhattan Beach

Juni 2018

Boek
New York 1940. Op de marinebasis in Brooklyn wemelt het tijdens de oorlog van de vrouwelijke arbeiders met banen die voorheen niet voor hen waren weggelegd. Onder hen bevindt zich de achttienjarige Anna Kerrigan, dochter van een ondergrondse koerier die zijn gezin onverwachts in de steek liet. Na een zware duikopleiding waarbij ze veel moed en wilskracht toont, wordt Anna de eerste vrouwelijke marineduikster. Ze is vastbesloten het mysterie rond de verdwijning van haar vader op te lossen; ook al betekent dit dat zij zal moeten infiltreren in de maffiawereld van New York. [samenvatting via bol.com]

Bespreking
We waren erg benieuwd naar de roman van deze schrijfster gezien onze positieve mening over haar andere boek, “A visit from the goon squad”. Manhattan Beach heeft ons niet teleurgesteld: het is een sfeervol, ietwat grimmig boek met interessante personages. Toch voelde het boek niet aan als een ‘ware’ roman: af en toe lijkt de schrijfster ook een geschiedkundig boek te willen neerzetten door de ruimte die er gegeven wordt aan de beschrijvingen van de marinebasis en het uitvoerige proces van het duiken. Het boek heeft ons mede daardoor niet omver geblazen, maar het is zonder twijfel goed geschreven en onderhoudend.

Paolo Cognetti – De Acht Bergen

April 2018

Boek
Pietro is een stadsjongen uit Milaan. Zijn vader is scheikundige, en gefrustreerd door zijn werk in een fabriek. Zijn ouders delen een liefde voor de bergen, dat is waar ze elkaar ontmoetten, waar ze verliefd werden en waar ze trouwden in een kerkje aan de voet van de berg. Door deze gedeelde passie kan hun relatie voortbestaan, zelfs wanneer tragische gebeurtenissen plaatsvinden. Het stadsleven vervult hun vaak met gevoelens van spijt dat ze niet voor een ander leven hebben gekozen. Dan ontdekken ze een dorpje in het Noord-Italiaanse Valle d’Aosta waar het gezin vanaf dat moment iedere zomer zal doorbrengen. De elfjarige Pietro raakt er bevriend met de even oude Bruno, die voor de koeien zorgt. Hun zomers vullen zich met eindeloze wandelingen door de bergen en zoektochten door verlaten huizen en oude molens en er bloeit een ogenschijnlijk onverwoestbare vriendschap op. [samenvatting van bol.com]

Bespreking
Dit boek is naast het verslag van de vriendschap van Bruno en Pietro ook een boek over de natuur: er worden zeer veel uitvoerige beschrijvingen gegeven van de bergachtige landschappen waarin die vriendschap ontstaat. Door sommigen van ons werd dat erg gewaardeerd, anderen vonden dit op den duur wat eentonig worden. Wel waren we het erover eens dat het verhaal an sich wat vlak is. Het gaat wel over de relaties tussen de personages, maar die relaties krijgen weinig diepgang. Er wordt wat dat betreft veel aan de lezer overgelaten. Wat ook een centrale plek inneemt in het verhaal is de relatie van Pietro met zijn ouders. Zijn moeder wordt neergezet als een soort heilige die iedereen om haar heen wil ‘redden’, inclusief Pietro’s vader. De vader was een eenzame man die moeite had met het aangaan van relaties. De bergen waren een manier voor Pietro om met zijn vader te verbinden, met name na diens dood.

De Acht Bergen is een boek dat prettig leest en waarbij je je daadwerkelijk in de bergen waant. Wel stoorden wij ons soms aan de passiviteit van de personages: Bruno beweert dat hij nu eenmaal in de bergen thuishoort, maar waarom probeert hij niet een andere richting in te slaan voor zijn gezin? De centrale vraag die de auteur stelt wordt verbeeld met de metafoor van de acht bergen. Wie is er wijzer: de persoon die altijd op de middelste berg is gebleven, of degene die eerst de acht bergen rondreist om ook op die middelste berg uit te komen?

Nina Polak – Gebrek is een Groot Woord

Maart 2018

Boek
haar neus staat, zomaar, in de jachthaven van Cannes: het echtpaar Zeno en hun briljante puberzoon, Juda. De enthousiaste Zeno’s hebben al eens eerder goed gezorgd voor Skip en ze nodigen haar uit om een zomer door te brengen in hun tuinhuis in Amsterdam. Schoorvoetend accepteert Skip de uitnodiging en reist terug naar Nederland. Ze treft een stad en een gezin aan waaraan de tijdgeest knaagt. In de overbevolkte, overbekende straten van Amsterdam valt bovendien niet te ontsnappen aan de sporen van twee verloren liefdes: een man en een moeder, die allebei tevergeefs hebben geprobeerd om Skip de tragedie in te trekken. De heldin heeft zich altijd met succes verzet tegen de rollen die haar werden opgedrongen, maar nu zal ze haar buitenstaanderschap opnieuw moeten overdenken. Kan een balling eigenlijk ooit nog thuis zijn? (samenvatting van bol.com)

Bespreking

Een moeilijk boek om te bespreken, omdat we er niet tot onze volle tevredenheid uitkwamen wat er allemaal in dit boek ‘verborgen’ zit. Om te beginnen met de aspecten die wij mooi vonden: zonder twijfel de schrijfstijl en rake beschrijvingen van de personages. Ook de manier waarop verschillende soorten tekst gebruikt werden (emails, whatsapp-conversaties, en zelf een novelle binnen de roman), konden we
waarderen. De novelle in het verhaal is een originele manier om de lezer op de hoogte te brengen van het verleden van de hoofdpersoon.

Het centrale thema van de roman identificeerden wij als de strijd tussen vrijheid en verbondenheid. Het lijkt erop dat de belangrijkste personages allemaal eenlingen zijn (een “gebrek” hebben) en op de een of andere manier proberen te ontsnappen aan de realiteit (door te zeilen, gamen, of acteren, bijvoorbeeld). Ook speelt het thema moederschap een rol, en draaien meerdere plotlijnen om afkomst, moederliefde, en letterlijk om de keuze voor het leven.

Toch lukte het ons niet goed om alle verhaallijnen aan deze thema’s te verbinden. Met name het contact tussen Juda en de vrouwelijke ‘profeet’ die hij op straat tegenkomt, vonden we lastig te duiden. Nog zo’n ander spoor dat we niet geheel konden ontrafelen, was de naamgeving van de personages. Die lijken zorgvuldig gekozen en een extra dimensie aan het verhaal te geven (namen als Juda, Zeno, Nauta, en Frieda), maar daar konden we niet precies de vinger op leggen. Daardoor bleef onze bespreking enigszins onbevredigend, hoewel het voor ons duidelijk was dat dit een veelbelovende auteur is waar we graag nog eens een roman van lezen.

Ottessa Moshfegh – Eileen

Februari 2018

Boek
Het zijn de vroege jaren zestig en de eenzame Eileen Dunlop leidt een uitzichtloos bestaan. Ze werkt in een jeugdgevangenis net buiten Boston en haar avonden bestaan uit het zorgen voor haar vader, een onverbeterlijke alcoholist. Eileen dagdroomt over een ontsnapping aan de sleur, en doodt de tijd met winkeldiefstal, het stalken van gevangenbewaarder Randy en haar vaders troep opruimen. Wanneer op Moorehead een nieuwe begeleider wordt aangenomen, kan Eileen geen weerstand bieden aan wat het begin lijkt van een mooie vriendschap. Haar affectie voor deze nieuwe vriendin Rebecca maakt haar uiteindelijk medeplichtig aan een misdrijf dat haar wildste fantasieën overstijgt.

Bespreking
In eerste instantie vonden wij dit boek nogal rechttoe rechtaan: het is vooral een mooi neergezet portret van de treurige omstandigheden van hoofdpersoon Eileen. De context van het dorp dat gehuld is in sneeuw geeft het beklemmende gevoel van gevangenschap dat Eileen in haar eigen leven ervaart, goed weer.

In de laatste hoofdstukken neemt de roman een zeer plotselinge wending en raken de gebeurtenissen in een stroomversnelling. Zonder teveel te verklappen, proberen Rebecca en Eileen het recht in eigen hand te nemen, wat leidt tot schokkende onthullingen. Op het spoor gebracht door deze bespreking in de NRC, hebben we het over de mogelijkheid dat deze onthullingen eigenlijk over Eileen zelf gaan. Verdergaand hebben we het zelfs over de mogelijkheid dat Eileen de gebeurtenissen zélf in gang heeft gezet, en dat zij in deze vervormde vertelling Rebecca heeft opgeworpen als medeplichtige. Ondersteunend ‘bewijs’ daarvoor is het feit dat het verteld wordt door de 80-jarige Eileen die terugblikt op haar leven en zelf aangeeft de gebeurtenissen wellicht niet meer helemaal helder voor de geest te hebben. Deze mogelijkheid geeft het boek wat ons betreft een diepere lading die de roman uit tilt boven het niveau van slechts een interessant portret.

Download hier onze discussietips bij het boek Eileen.

Tom Lanoye – Zuivering

Januari 2018

Boek
Gideon Rottier is een einzelgänger met een spraakgebrek en een uitzonderlijk beroep. Hij maakt huizen schoon na brand, overstroming of zelfmoord. Zijn nieuwe collega, een vluchteling genaamd Youssef, redt hem het leven. In ruil belooft Gideon de zorg op zich te nemen voor Youssefs gezin, in een wereld die met de dag vijandiger en gewelddadiger lijkt te worden.

Bespreking
Bij sommige romans heb je het gevoel dat je niet precies begrijpt wat de bedoeling van de auteur was. Dat gevoel was voor ons ook van toepassing bij het bespreken van Zuivering. Er gebeurt veel in deze roman en je zou er dus ook verschillende thema’s uit kunnen opmaken, bijvoorbeeld vriendschap en verraad, asielbeleid en integratie, zelfbedrog, en ook zuivering in de zin van een verteller die zich ontdoet van zijn verhaal. Er gebeurde naar onze mening teveel in dit boek en er werden teveel zijpaden uitgebreid beschreven, waarvan sommige in onze ogen ook te vergezocht waren.

Helaas kon ook de schrijfstijl ons niet bekoren: er is sprake van extreem wollig taalgebruik met veel metaforen. Er lijkt wat dat betreft een speciale rol weggelegd voor metaforen uit het dierenrijk, in het bijzonder de haan die ook op de voorkant prijkt. Door deze schrijfstijl wordt het verhaal nogal opgehouden, wat onze leeservaring niet ten goede kwam.

Kortom, dit boek was voor ons tamelijk onbevredigend.

Charlotte Mutsaers – Harnas van Hansaplast

December 2017

Boek
De enige broer van Charlotte Mutsaers was een kluizenaar, te slim en onaangepast voor deze wereld. Bij het leegruimen van zijn huis – waar ze samen opgroeiden – treft Charlotte een weergaloze puinhoop aan. En uiteindelijk een mannetje van Hansaplast, met daaronder de tekst “ik”. (Samenvatting van bol.com)

Bespreking
Op de eerste pagina’s geeft de auteur aan dat dit boek een portret is van haar broer, die al jaren eenzaam leefde en uiteindelijk in zijn huis, dat vol (kinder)porno lag, dood aangetroffen werd. Gaandeweg wordt duidelijk dat het echter ook een zelfportret is: grote delen van het boek gaan over de gezamenlijke jeugd van broer en zus en over hun relatie met hun ouders. Hoewel we het tempo van het boek soms wat traag vonden, vinden we het wel een boek dat mooi geschreven is en dat bol staat van treffende symboliek. Zo is het opruimen van Barends huis ook een mentale reiniging, verliest Barend met zijn gebit ook zijn identiteit, en is hij zoals de titel suggereert, uiteindelijk een open wond geworden.

Inmiddels is er in de media ophef ontstaat over dit boek omdat het niet duidelijk is of er daadwerkelijk kinderporno bij Barend is aangetroffen, en of deze inderdaad doorverkocht is door de auteur. De auteur heeft hier wat dubbelzinnig op gereageerd, waarbij ze in eerste instantie aangaf dat het boek een weergave van de werkelijkheid is. Buiten dat dat wat naief overkomt, doet ze hiermee eigenlijk ook af aan de waarde van het boek als literaire roman. Je krijgt als lezer namelijk de indruk door haar mediaoptredens dat ze de hierboven beschreven symboliek en thematiek wellicht niet intentioneel opgeschreven heeft.

Toch vonden we het boek een interessant psychologisch portret. Om een beeld te krijgen van de auteur en van het boek, raden we het meer genuanceerde interview in het programma Boeken aan, dat opgenomen is voordat alle ophef ontstond.

Jean-Philippe Blondel – De Trein van 6.41

November 2017

Boek
Cécile zit vermoeid in de vroege maandagochtendtrein nadat ze het weekend bij haar ouders heeft doorgebracht. Ze ergert zich dat ze niet op zondagavond is teruggereisd naar man en kind. De bezoekjes aan het ouderlijk huis zijn altijd behoorlijk stressvol en dan is zo’n drukke ochtendtrein het laatste wat je kunt gebruiken. In de goed bezette coupe is naast haar nog een plaatsje vrij. Maar al snel wordt deze ingenomen door een man die ze direct herkent: Philippe Leduc, met wie ze dertig jaar geleden een korte relatie had. Een relatie die bruut eindigde met een vernederende ervaring tijdens wat een romantisch weekeinde Londen had moeten worden. Ook Philippe heeft Cécile gelijk herkend. Wat te doen in de anderhalf uur die rest tot het eindstation? Philippe en Cécile, beiden teruggeworpen op hun herinneringen, zwijgen. Wat zouden ze in vredesnaam tegen elkaar kunnen zeggen? Terwijl de lezer toegang krijgt tot de meest private gedachten nadert de eindbestemming. (Samenvatting van bol.com)

Bespreking
Een man en een vrouw gaan toevallig naast elkaar zitten in de trein – en wat blijkt, het zijn ex-geliefden. In wat volgt krijgen we het perspectief op de vergane relatie voorgeschoteld vanuit beide perspectieven, terwijl ze elkaar stoicijns negeren in de trein.

De vraag die ons direct bezighield was of de context van de trein-ontmoeting een toevoeging was voor deze roman. Het schept zeker de triestheid van de situatie, hoe ze zo naast elkaar zitten zonder iets te zeggen. In recensies wordt ook benadrukt dat dit gegeven past bij het thema dat de geschiedenis je zomaar kan overvallen. Het grootste deel van het boek bestaat uit innerlijke weerspiegelingen, en het is mooi hoe de auteur als tegenhanger veel uiterlijke beschrijvingen geeft van de personages.

Gedurende de levens van de twee hoofdpersonen is er een kanteling gaande: de vrouw is sterker uit de verbroken relatie gekomen, terwijl het alleen maar bergafwaarts is gegaan met de man. Tegelijkertijd vindt er ook een kanteling plaats in de gevoelens naar elkaar toe: waar er eerst vooral woede is, ontstaat er vergeving.

Wij vonden deze roman daarmee redelijk geslaagd, al zouden we het geen hoogvlieger noemen. Jammer is dat het slot van de roman op een open einde zinspeelt; dit was naar ons idee een te rooskleurig einde van een verder serieus opgezet verhaal.

Auke Hulst – En Ik Herinner me Titus Broederland

September 2017

Boek
De tweelingbroers Broederland wonen in een afgelegen bos, waar ze zich bezighouden met verboden boeken en hun gitaar. Tot een catastrofe hen van huis verjaagt. Ze trekken een vijandige wereld in waar alles draait om religie en de winning van grondstoffen. Maar waarin schuilt het grootste gevaar? In de opengebarsten aarde, in andere mensen of in henzelf? (samenvatting van bol.com)

Bespreking
Deze roman is een intrigerende mix tussen een dystopisch beeld van de toekomst en een psychologische roman over de relatie tussen twee broers. Het is zeer aan te bevelen om twee interviews met de auteur te bekijken (interview 1, interview 2), waaruit duidelijk wordt hoeveel autobiografische elementen er in het boek verwerkt zijn.

De kern van het boek is de complexe relatie tussen de twee broers, die niet zonder maar ook niet met elkaar lijken te kunnen leven. Het thema ‘spiegelen’ komt telkens terug in de manier waarop de broers zo hetzelfde zijn, maar tegelijkertijd hun eigen identiteit zoeken. Zoals een recensent uit de Volkskrant opmerkt, zou je het ‘zinkgat’ dat de broers achtervolgt als een metafoor kunnen zien voor deze kwestie.

Het grootste deel van het boek gaat over de tijd waarin de broers op de vlucht zijn voor het zinkgat. Dit gedeelte is soms wat slepend en traag, en had wat ons betreft zeker korter gekund. Toch blijf je door de stijl en de herhaaldelijke voorspelling van het tragische einde doorlezen. Een boek dat ons zeker bijblijft!